Het reciteren van de Qurʾān is een nauwkeurig overgeleverde traditie (Sunnah muttabaʿah). Er is hierbij geen ruimte voor persoonlijke opvattingen of eigen interpretaties.
Wanneer wij tegenwoordig zeggen dat wij de Qurʾān reciteren volgens de lezing van ʿĀṣim, zoals overgeleverd door Ḥafṣ, betekent dit niet dat ʿĀṣim deze recitatiemethode zelf heeft bedacht of op basis van eigen inzicht heeft ontwikkeld.
Integendeel, hij heeft deze manier van reciteren geleerd van vooraanstaande Qurʾāngeleerden uit de generatie van de tābiʿīn (de opvolgers van de metgezellen). Zij hadden hun kennis op hun beurt ontvangen van de metgezellen van de Profeet ﷺ, moge Allah tevreden met hen zijn.
Deze recitatiemethode wordt aan ʿĀṣim toegeschreven omdat hij haar heeft overgenomen, nauwkeurig heeft beheerst en zich vervolgens heeft toegelegd op het onderwijzen ervan. Talrijke Qurʾānrecitatoren hebben deze lezing van hem overgeleverd. Een van zijn bekendste leerlingen was Ḥafṣ ibn Sulaymān.
Hieronder volgt een beknopte kennismaking met de recitatiemethode van ʿĀṣim, de oorsprong ervan en zijn bekendste overleveraars.
ʿĀṣim
عاصم
Zijn volledige naam was Abū Bakr ʿĀṣim ibn Abī an-Najūd.
Hij groeide op in Kūfah (Irak), waar hij Qurʾānrecitatie leerde van de vooraanstaande recitatoren van zijn tijd.
Een van zijn bekendste leermeesters was Abū ʿAbd ar-Raḥmān ʿAbdullāh ibn Ḥabīb as-Sulamī. Deze onderwees gedurende veertig jaar de recitatie van de Qurʾān in de Grote Moskee van Kūfah, tot aan zijn overlijden in het jaar 73 na de Hidjrah (73 AH).
Abū ʿAbd ar-Raḥmān as-Sulamī had zelf de Qurʾānrecitatie geleerd van verschillende vooraanstaande metgezellen van de Profeet ﷺ, onder wie:
- ʿUthmān ibn ʿAffān
- ʿAlī ibn Abī Ṭālib
- Zayd ibn Thābit
- ʿAbdullāh ibn Masʿūd
- Ubayy ibn Kaʿb
Moge Allah tevreden zijn met hen allen.
Na het overlijden van Abū ʿAbd ar-Raḥmān as-Sulamī nam ʿĀṣim ibn Abī an-Najūd zijn plaats in als onderwijzer van Qurʾānrecitatie.1
ʿĀṣim stond daarnaast bekend als een betrouwbare overleveraar van ḥadīth. Hij behoorde tot de tābiʿīn en heeft een beperkt aantal overleveringen doorgegeven. Zijn overleveringen zijn opgenomen in de bekende verzamelingen van de Sunnah.2
Hij stond bekend om zijn welsprekendheid, zijn heldere uitspraak en zijn prachtige stem bij het reciteren van de Qurʾān.
Uiteindelijk werd hij de belangrijkste autoriteit op het gebied van Qurʾānrecitatie in Kūfah. Deze positie behield hij tot aan zijn overlijden in het jaar 127 AH. Moge Allah hem genadig zijn.3
Ḥafṣ
حفص
Verschillende Qurʾānrecitatoren leerden de recitatiemethode van ʿĀṣim. Een van de bekendste onder hen was Ḥafṣ ibn Sulaymān ibn al-Mughīrah, Abū ʿUmar al-Asadī al-Bazzāz.
Ḥafṣ woonde met ʿĀṣim in hetzelfde huis, omdat hij de zoon was van diens echtgenote, en dus zijn stiefzoon.
Hij reciteerde de Qurʾān herhaaldelijk in zijn geheel voor ʿĀṣim, totdat hij de recitatiemethode bijzonder nauwkeurig beheerste.
Hierdoor werd Ḥafṣ beschouwd als een van de meest nauwkeurige overleveraars van de recitatiemethode van ʿĀṣim.1
Ḥafṣ groeide op in Kūfah, maar vertrok later naar Bagdad. Ook reisde hij naar Makkah, waar hij enige tijd verbleef.
Al-Khaṭīb al-Baghdādī vermeldde dat Ḥafṣ in Bagdad verbleef, aan de oostelijke zijde van de stad, in een wijk die Suwayqat Naṣr werd genoemd. Hij schreef over Ḥafṣ:
Als je hem zou zien, zouden je ogen worden verblijd door zijn kennis en inzicht.2
Het is niet bekend hoelang Ḥafṣ in Bagdad of Makkah verbleef. Wel is bekend dat hij in beide steden Qurʾānrecitatie onderwees.
Ḥafṣ overleed in het jaar 180 AH. Moge Allah, de Verhevene, hem genadig zijn.3
De verspreiding van de recitatiemethode van ʿĀṣim
انتشار قراءة عاصم
ʿĀṣim behoorde tot de zeven beroemde Qurʾānrecitatoren (al-qurrāʾ as-sabʿah) van wie de recitatiemethoden door de islamitische gemeenschap als authentiek en betrouwbaar zijn erkend.
Zijn recitatiemethode verspreidde zich vooral via de overlevering van zijn leerling Ḥafṣ ibn Sulaymān.
Ḥafṣ onderwees de Qurʾān in Kūfah, Bagdad en Makkah. Veel leerlingen leerden de recitatiemethode van zijn leermeester ʿĀṣim vervolgens bij hem.
Zo verspreidde deze recitatiemethode zich steeds verder, totdat zij tegenwoordig de meest gebruikte manier van Qurʾānrecitatie in de islamitische wereld is geworden.
Ook de meeste gedrukte exemplaren van de Qurʾān (maṣāḥif) zijn gebaseerd op deze recitatiemethode.
Een belangrijke uitzondering vormen Marokko en bepaalde andere gebieden in Afrika. Daar is de recitatiemethode van Nāfiʿ, zoals overgeleverd door zijn leerling Warsh, wijdverbreid.
De bekendheid van de recitatiemethode van ʿĀṣim gaat echter al eeuwen terug. Zo schreef Makkī ibn Abī Ṭālib over deze lezing:
Zijn recitatiemethode geniet bij de geleerden de voorkeur boven andere recitatiemethoden vanwege de welsprekendheid van ʿĀṣim, de betrouwbaarheid van zijn overleveringsketen en de nauwkeurigheid en betrouwbaarheid van degenen die zijn lezing hebben overgeleverd.1
Ook Abū Ḥayyān al-Andalusī, die in het jaar 754 AH in Caïro overleed, vermeldde:
De recitatiemethode van ʿĀṣim is de lezing waarmee de inwoners van Irak zijn opgegroeid.2
Bronverwijzingen
Bij 1 · ʿĀṣim
- Ibn Mujāhid, Kitāb as-Sabʿah, blz. 66 tot 69.
- Ibn ʿAsākir, Tahdhīb Tārīkh Dimashq 7/124; adh-Dhahabī, Maʿrifat al-Qurrāʾ 1/77; Ibn Ḥajar, Tahdhīb at-Tahdhīb 5/38 tot 39.
- Ibn al-Jazarī, Ghāyat an-Nihāyah 1/347 tot 348.
Bij 2 · Ḥafṣ
- Ibn al-Jazarī, Ghāyat an-Nihāyah 1/254.
- Al-Khaṭīb al-Baghdādī, Tārīkh Baghdād 8/186.
- Adh-Dhahabī, Maʿrifat al-Qurrāʾ 1/116; Ibn al-Jazarī, Ghāyat an-Nihāyah 1/255.
Bij 3 · Verspreiding
- Makkī ibn Abī Ṭālib, at-Tabṣirah (التبصرة), blz. 219.
- Abū Ḥayyān al-Andalusī, al-Baḥr al-Muḥīṭ (البحر المحيط) 1/11.